آدرس:

تهران، خیابان ملاصدرا، روبروی کلینیک بیمارستان بقیه الله الاعظم ، پلاک ۱۷۵، ساختمان پزشکان امید، طبقه سوم، واحد ۶

دیسک گردن

دیسک گردن

دیسک گردن

قبل از اینکه درباره انواع دیسک های ستون فقرات صحبت کنیم، بهتر است با آناتومی ستون فقرات بیشتر آشنا شویم. ستون فقرات از ۳۳ استخوان که روی یکدیگر قرار گرفته اند، تشکیل می شود. این ستون مهره ای پشتیبان اصلی بدن است و به شما این امکان را می دهد که بدون آسیب به نخاع در حالت های مختلف بایستید، خم شوید و بدن خود را بچرخانید. ستون فقرات بزرگسالان از پهلو و کنار بدن دارای یک شکل منحنی طبیعی به صورت S است. نواحی گردن و کمر دارای یک منحنی مقعر و مناطق قفسه سینه و استخوان خاجی یا همان ساکروم، دارای یک منحنی محدب هستند. منحنی ها مانند فنر پیچ خورده عمل می کنند تا شوک را جذب کرده، تعادل را حفظ کنند و دامنه حرکتی را در سراسر ستون فقرات فراهم کنند. عضلات شکم و پشت منحنی های طبیعی ستون فقرات را حفظ می کنند تا ستون فقرات، نخاع را از آسیب محافظت کند. عضلات و استخوان های قوی، تاندون ها و رباط های انعطاف پذیر و اعصاب حساس، به حفظ سلامت ستون فقرات کمک می کنند. با این حال، هر یک از این ساختارها تحت تأثیر فشار، آسیب یا بیماری می توانند دردناک شده و باعث ایجاد دیسک های ستون فقرات شوند.
برای درک بهتر فتق دیسک دانستن عملکرد ستون فقرات می‌تواند مفید باشد.

 

دیسک گردن
دیسک گردن

 

ساختمان دیسک

       ستون فقرات از مجموعه مهره ها تشکیل شده که شامل:

  •  ۷ عدد مهره گردنی
  •  ۱۲ عدد مهره پشتی
  • ۵ عدد مهره کمری
  • ۵ عدد مهره ساکروم که به هم جوش خورده و استخوان خاجی را تشکیل می دهند
  • ۴ عدد استخوان دنبالچه که به هم متصل هستند.

مهره های متحرک ستون فقرات ۲۴ عدد هستند. بخش گردن ستون فقرات وزن سر را که در حدود ۶-۴ کیلوگرم است را تحمل می‌کند و به فرد اجازه می‌دهد سر خود را به جلو و عقب حرکت داده و گردش ۱۸۰ درجه داشته باشد. در ستون فقرات ۷ مهره گردنی وجود دارد. دیسک‌ها بین مهره‌ها قرار دارند و با عملکرد خود به عنوان ضربه‌گیر مانع از ساییده شدن مهره‌ها بر روی هم می‌شوند. 
دیسک دارای یک حلقه خارجی فیبر مانند (آنولوس فیبروزوس) و یک هسته ژلاتین مانند (نوکلئوس پولپوزوس) می باشد. 
حلقه دیسک از چند لایه کلاژن به هم تابیده درست شده است.
هسته دیسک یک بخش قابل اتساع است. در طول روز دیسک مقداری از آب خود را از دست می‌ دهد و درنتیجه کوتاهتر شده، ولی با استراحت دوباره به طول اولیه خود برمی گردد.

در سطح هر دیسک، یک جفت اعصاب نخاعی از طناب نخاعی خارج و در بدن پخش می شوند و اجازه می‌دهند پیام‌ها یا تحریکات بین مغز و بدن (اندام‌ها) انتقال یابند.
خاصیت ارتجاعی دیسک بستگی به میزان آب موجود در هسته مرکزی و سالم بودن حلقه فیبری آن دارد. فشارهای وارد شده به هسته دیسک به بخش محیطی آن انتقال می‌یابد. ازاین نظر، بخش محیطی در حفاظت از قسمت مرکزی نقش اساسی دارد.

بطور خلاصه دیسک ها دارای سه عملکرد اصلی هستند:
۱. حرکت مهره ها که در قسمت های مختلف ستون مهره ها دامنه و نوع حرکات فرق می کند
۲. جلوگیری از فشارهایی که به ستون مهره ها می آید. یعنی مانند کمک فنرهای ماشین نیرو های وارد شده به ستون مهره ها را تعدیل می کنند.
۳. نگه داشتن مهره ها در کنار هم و حفظ یکپارچگی ستون فقرات

 

علائم دیسک گردن

بیرون زدگی دیسک گردن می تواند انواع مختلفی از درد را ایجاد کند، اما گاهی نیز بدون علامت ظاهر می شود. درد مربوط به دیسک گردن می تواند باعث ایجاد درد در گردن، بازو و دست شود و سپس به سایر نقاط بدن منتقل شود. گاهی نیز ممکن است، بی حسی و ضعف در بازو یا دست احساس شود. حتی فرد هنگام سرفه یا عطسه کردن ممکن است، دچار درد شود. 

پارگی دیسک گردن سه نوع علامت ایجاد می‌کند :

  • درد گردن
  • درد اندام فوقانی
  • علایم فشار بر نخاع

درد گردن

درد گردن شایعترین علائم بیماری دیسک گردن است. درد گردن از نوع درد های مکانیکی است ، یعنی با حرکت بدتر و با استراحت بهتر می شود. درد گردن گاهی در شب ها به دلیل شل شدن عضلات نگه دارنده مهره ها، تشدید پیدا می کند. 

 

علائم ریشه‌ای

فتق دیسک می تواند باعث فشار بر ریشه های عصبی و ایجاد علایم انتشاری شود و بر حسب این که بر کدام یک از ریشه های عصبی فشار وارد شود، درد ممکن است به شانه ، بازو ، ساعد و یا انگشتان دست انتشار پیدا کند. 
به دلیل اینکه در اکثر موارد بیرون زدگی دیسک در یک طرف مثلاً راست یا چپ ایجاد می‌شود، معمولاً درد اندام فوقانی بیمار یک طرفه است.
درصورتی که درد به دست چپ تیر بکشد می تواند با درد قلبی اشتباه گرفته شود. 
درد ناشی از پارگی دیسک گردن گاهی فقط در دست ها احساس می شود بدون انکه فرد دردی را در گردن خود به یاد اورد.

علایم فشار بر نخاع

در صورتی که بیرون زدگی دیسک طول بکشد و درمان مناسب و بموقع انجام نشود، فشار بر نخاع می تواند باعث آسیب نخاعی یا میلوپاتی شود که بسیار خطرناک و معمولا برگشت ناپذیر است. علایم میلوپاتی به صورت ضعف و فلجی اندام ها و بی اختیاری ادرار و مدفوع می باشد.
این علایم گاهی با مولتیپل اسکلروز (MS) اشتباه گرفته می شود.

علت و فیزیوپاتولوژی دیسک گردن

قوی ترین علت بیماری های ستون فقرات و بیرون زدن دیسک سابقه ژنتیک است. درصورت زمینه ژنتیکی مثبت، فتق دیسک می تواند در سن پایین نیز ایجاد شود.
بالا رفتن سن نقش مهمی در ایجاد انواع دیسک‌ها از جمله دیسک گردن دارد. با افزایش سن،‌ محتوای آب دیسک کاهش می یابد در نتیجه دیسک‌ها خشک تر، کوتاه‌تر، کم انعطاف‌تر و یا به اصطلاح دژنره و تخریب می شوند. وقتی یک دیسک آسیب می‌بیند، لایه بیرونی ممکن است پاره شود. فتق دیسک زمانی رخ می‌دهد که لایه بیرونی پاره شود و محتویات هسته مرکزی از دیسک خارج شود، در نتیجه می‌تواند فشاری روی نخاع و ریشه های نخاعی ایجاد کند. هنگامی که محتوای درونی در تماس با اعصاب نخاعی قرار می‌گیرد، یک واکنش شیمیایی اتفاق افتاده و اعصاب نخاعی تحریک و متورم شده و موجب درد می‌شوند.

سایر عوامل شامل اضافه وزن، مصرف سیگار و الکل می‌باشد. استفاده از موقعیت‌های بدنی نامناسب هنگام بلند شدن یا انجام فعالیت‌های شدید مکرر نیز باعث می‌شود دیسک‌های  گردن دچار پارگی شوند.

دیسک گردن ممکن است به دنبال ضربه و آسیب دیدن نیز ایجاد شود.
ورزش نامناسب و فعالیت های سنگین از سایر عواملی هستند که می‌تواند منجر به ایجاد دیسک گردن شود.
از سایر عوامل می توان نشستن نامناسب، رانندگی نادرست، آرتروز و بیماری‌های رماتیسمی، مشاغلی که نیاز به نشستن طولانی و خم شدن گردن دارند مانند خیاطی و آرایشگری، استفاده نامناسب از تلفن همراه و کامپیوتر را برشمرد.

 

دیسک گردن
دیسک گردن

 

 

راه های تشخیص دیسک گردن

تشخیص فتق دیسک گردن با یک معاینه فیزیکی کامل گردن، دست‌ها و اندام‌های پایینی شروع می‌شود. 
پس از معاینه در صورت لزوم از روش های تشخیصی مثل گرافی گردن، ام آر ای (MRI)، سی تی اسکن (CT Scan) و نوار عصب و عضله استفاده می شود.

 

درمان

در صورتی که بیرون زدگی شدید نباشد، درمان اولیه معمولا محافظه کارانه و غیر جراحی است.
استراحت، درمان دارویی، استفاده از کلار گردنی، ورزش درمانی ، تمرینات سر و گردن در خانه ، آب درمانی از جمله درمان های ابتدایی است.
در صورتی که بیرون زدگی دیسک گردن شدید باشد یا  به درمان محافظه کارانه پاسخ ندهد و یا علائم بدتر شوند، ممکن است جراح ستون فقرات عمل جراحی را پیشنهاد کند. آسیب نخاعی و میلوپاتی، ضعف اندام ها و بی اختیاری ادرار و مدفوع از جمله مواردی است که جراحی دیسک ضرورت می یابد.

هدف از جراحی، برداشتن قسمتی از دیسک است که به نخاع و عصب فشار وارد می کند. جراحی دیسک گردن معمولا از قدام گردن انجام می‌شود. در این روش جراح مغز و اعصاب با کمک میکروسکوپ دیسک بیرون زده را برداشته، نخاع و ریشه عصبی را آزاد و با دیسک مصنوعی جایگزین می کند.اعصاب نخاعی تحریک و متورم شده و موجب درد می‌شوند.

سایر عوامل شامل اضافه وزن، مصرف سیگار و الکل می‌باشد. استفاده از موقعیت‌های بدنی نامناسب هنگام بلند شدن یا انجام فعالیت‌های شدید مکرر نیز باعث می‌شود دیسک‌های  گردن دچار پارگی شوند.

دیسک گردن ممکن است به دنبال ضربه و آسیب دیدن نیز ایجاد شود.
ورزش نامناسب و فعالیت های سنگین از سایر عواملی هستند که می‌تواند منجر به ایجاد دیسک گردن شود.
از سایر عوامل می توان نشستن نامناسب، رانندگی نادرست، آرتروز و بیماری‌های رماتیسمی، مشاغلی که نیاز به نشستن طولانی و خم شدن گردن دارند مانند خیاطی و آرایشگری، استفاده نامناسب از تلفن همراه و کامپیوتر را برشمرد.

راه های تشخیص دیسک گردن

تشخیص فتق دیسک گردن با یک معاینه فیزیکی کامل گردن، دست‌ها و اندام‌های پایینی شروع می‌شود. 
پس از معاینه در صورت لزوم از روش های تشخیصی مثل گرافی گردن، ام آر ای (MRI)، سی تی اسکن (CT Scan) و نوار عصب و عضله استفاده می شود.

 

درمان

در صورتی که بیرون زدگی شدید نباشد، درمان اولیه معمولا محافظه کارانه و غیر جراحی است.
استراحت، درمان دارویی، استفاده از کلار گردنی، ورزش درمانی ، تمرینات سر و گردن در خانه ، آب درمانی از جمله درمان های ابتدایی است.
در صورتی که بیرون زدگی دیسک گردن شدید باشد یا  به درمان محافظه کارانه پاسخ ندهد و یا علائم بدتر شوند، ممکن است جراح ستون فقرات عمل جراحی را پیشنهاد کند. آسیب نخاعی و میلوپاتی، ضعف اندام ها و بی اختیاری ادرار و مدفوع از جمله مواردی است که جراحی دیسک ضرورت می یابد.

هدف از جراحی، برداشتن قسمتی از دیسک است که به نخاع و عصب فشار وارد می کند. جراحی دیسک گردن معمولا از قدام گردن انجام می‌شود. در این روش جراح مغز و اعصاب با کمک میکروسکوپ دیسک بیرون زده را برداشته، نخاع و ریشه عصبی را آزاد و با دیسک مصنوعی جایگزین می کند

تقویت سیستم ایمنی بدن

تقویت سیستم ایمنی بدن

سیستم ایمنی بدن،از ما در برابر ویروس ها،عفونت ها و انوع بیماری ها مانند آنفولانزا و سرماخوردگی ها محافظت میکند، سیستم ایمنی بدن ما به منظور عملکرد بهتر به چند دسته مواد غذایی نیاز دارد که میتوانید آنها را از زنجیره غذایی روزانه خود دریافت کنید. این مواد مغزی شامل : ویتامین A،ویتامین C،ویتامین E،پروتئین به همراه مقادیری مواد معدنی مانند آهن و روی هستند. سیستم ایمنی بدن ما نقش مهمی در جلوگیری از انواع سرطان و حساسیت ها دارد.

بدن ما برای تقویت سیستم ایمنی، علاوه بر مواد مغزی به انواع پروبیوتیک ها نیاز دارد. پروبیوتیک ها باکتری های مفیدی هستند که در بعضی از غذا یافت میشوند. امروزه در کشورمان بسیاری از شرکت های تولید لبنیات، ماست های پروبیوتیک دار تولید میکنند توصیه ما استفاده از این محصولات است. در نظر داشته باشید پروبیوتیک ها نه تنها سیستم ایمنی را تقویت میکنند بلکه نقش بسیار مفیدی در بهبود عملکرد سیستم گوارشی بدن دارد.

راه های تقویت سیستم ایمنی بدن

بادام

بادام به عنوان میان وعده سالم بسیار برای بدن مفید است. بادام ها را میتوانید با انواع سالاد یا ماست مصرف کنید.بادام با دارا بودن ویتامین E  میتواند به عنوان آنتی اکسیدان در بدن عمل کند. بادام پروتئین و آهن فراوانی دارد و میتواند به تقویت سیستم ایمنی بدن ما کمک کند. بادام ها را میتوانید در بسیاری از خواربار فروشی ها تهیه کنید.

کلم بروکلی

کلم بروکلی به دلیل داشتن ویتامین A، آهن گیاهی و ویتامین C  برای تقویت سیستم ایمنی بدن بسیار مفید است. کافی است روزانه به مقدار کمی کلم بروکلی مصرف کنید تا مقداری از ویتامین C  بدن خود را تامین کنید.در واقع ویتامین C کمک شایانی به تشکیل پادتن ها در بدن میکنند.

فلفل قرمز شیرین

فلفل قرمز به دلیل داشتن منابعی همچون ویتامین A،ویتامین C و ویتامین K  برای تقویت سیستم ایمنی بدن بسیار مفید است .فلفل قرمز را میتوانید همراه با املت یا در سالادها استفاده کنید. کالری فلفل قرمز شیرین بسیار کم است. بدین ترتیب میتوانید در هر وعده غذایی خود از آن استفاده کنید.

انبه

این میوه سرشار از ویتامین های A,C  وE  است . انبه ها براحتی در میوه فروشی ها یا خواربار فروشی ها پیدا نمیشوند، اما میتوانید آنها را در فروشگاه های بزرگ همچون هایپر مارکت ها به صورت تازه و یخ زده پیدا کنید.

مقالات برتر : دیسک کمر و راه های پیشگیری از دیسک کمر

سیب زمینی شیرین

سیب زمینی های شیرین حاوی مقادیر زیادی ویتامین A، ویتامین C،ویتامین E و آهن گیاهی است که میتوانید در مایکروویو یا روی اجاق گاز معمولی بپزید. سیب زمینی شیرین را میتوانید در سالاد ها استفاده کنید یا آنها را با شربت افرا یا کره میل کنید.

آووکادو

آووکادو همانند روغن زیتون دارای ویتامین E،ویتامین C،آهن،روی و سرشار از اسیدهای چرب غیر اشباع شده است .آووکادو ها را میتوانید در سالادها و انواع پیش غذاها استفاده کنید.

کلم پیچ

کلم پیچ ها شامل گل کلم، آراگولا (شابانک) وکلم بروکلی است . کلم پیچ سرشار از مواد مغزی همچون ویتامین C،ویتامین A،ویتامین E،آهن و روی است. مصرف کلم پیچ ها برای سلامتی پوست و غشاهای مخاطی بسیار مفید هستند.

ماست

ماست پروتئین بسیار بالایی دارد و یکی از غذاها شناخته شده به عنوان منبع پروبیوتیک است. ماست دارای مقادیر کافی ویتامین A و و روی است. ماست را میتوانید همراه با عسل،انواع توت یا افزودن آجیل میل کنید تا مواد مغزی در ماست را بیشتر کنید. ماست میتواند به بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن شما کمک شایانی کند.

 

سندرم Text Neck Syndrome

در این روزها که مجبوریم بیشتر در خانه باشیم حتما مطالعه بیشتری می کنیم و همینطور از تلفن همراه و کامپیوتر بیشتر استفاده میکنیم.
اگر پوزیشن نشستن مناسبی نداشته باشیم به ستون فقرات خود آسیب می زنیم.
این سندرم در مواقعی ایجاد می شود که گردن به مدت طولانی خم باشد، مثلا در هنگام استفاده از موبایل یا کامپیوتر یا مطالعه و نوشتن طولانی مدت.
هرچه گردن بیشتر خم باشد وزن بیشتری به گردن وارد می شود مثلا اگر گردن با تنه زاویه صفر درجه داشته باشد وزنی در حدود ۱۰ پوند و در زاویه ۴۵ درجه حدود ۵۰ پوند به گردن وارد می شود.
این سندرم چه علایمی دارد؟
درد و سفتی گردن، که این درد معمولا در قسمت پایینی گردن و ممکن است در یک نقطه یا منتشر باشد
ضعف عضلات شانه و دلتویید
گاهی درد انتشاری به اندام فوقانی
سردرد تنشنی در ناحیه پس سر
و در طولانی مدت باعث آرتریت گردن، فشار به دیسک گردن، ایجاد کیفوز گردن و ناحیه توراسیک
و کاهش ظرفیت ریه می‌شود
بهترین درمان پیشگیری از ایجاد این سندرم است
کاهش زمان های استفاده از موبایل یا کامپیوتر و استراحت منظم
استفاده از صندلی مناسب
پوزیشن صحیح هنگام کار، که هرچه زاویه گردن با تنه کمتر باشد بهتر است
در هنگام استفاده از موبایل دست را بالا ببریم
و همینطور مانیتور کامپیوتر را بالاتر بیاوریم
ورزش های تقویت گردن و پشت را فراموش نکنیم ، دکتر محسن القاسی جراح مغز و اعصاب

دیسک کمر،راه های پیشگیری از دیسک کمر

بیشتر مردم درهای کمر را تجربه میکنند. اما هر کمر دردی به عنوان دیسک کمر تلقی نمی شود. شیوه های نادرست زندگی همچون نشست و برخواست های ناگهانی، خوابیدن به شیوه ناصحیح یکی از شایعترین علل های کمر درد به شماره می روند. با ماهمراه باشید تا دلایل کمردرد را بررسی کنیم.

کمردرد یکى از شایع ترین دردهایى است که اکثر افراد در طول زندگى آنرا تجربه مى کنند.
از مهم ترین دلایل این دردها ضعف عضلات اطراف ستون فقرات، سفتى و کوتاهى تاندون ها، بى تحرکى و کم تحرکى، ضعف عضلات شکم و وزن بالا مى باشد.

دیسک کمر چیست ؟

هر انسانی به طور معمول ۲۶ مهره در ستون فقرات خود دارد، این مهره ها به وسیله صفحات بسیار منعطفی به نام دیسک بین مهره ای از همدیگر مجزا میشوند . چانچه به هر دلیلی دیسک شروع به بیرون زدگی کند، قسمت بیرون زده بر روی نخاع یا رشته های نخاع فشار وارد میکند و سبب دردهایی در برخی نقاط کمر و پاها میشود. این پدیده دیسک (بیماری سیاتیک) نامیده میشود .

دیسک کمر
دیسک کمر

بیشتر بخوانید : جراح مغز و اعصاب

دلایل دیسک کمر

  • فعالیت های سنگین ورزشی در باشگاه یا فشار بیش از حد در روزهای ابتدایی شروع ورزش
  • حمل و جابه جایی اشیاء سنگین
  • کهولت سن
  • نحوه خم شدن به سمت پایین
  • نحوه رانندگی کردن(رانندگی های طولانی مدت)
  • شیوه نادرست خوابیدن
  • شیوه نادرست ایستادن
  • نحوه برخواستن از تخت
بیرون زدگی دیسک کمر
بیرون زدگی دیسک کمر

به چه پزشک متخصصی برای درمان دیسک مراجعه کنیم؟

برای تشخیص و درمان دیسک شما علاوه بر دکتر ارتوپد میتوانید به متخصص جراحی مغز و اعصاب نیز مراجعه کنید.

راهکار های مقابله با دیسک کمر

در قسمت ورزش و درمان وب سایت بخشی به نام ورزش برای دردهای کمری وجود دارد که با تمرین و انجام روزمره این ورزش ها میتوانید تا حدودی از درد های دیسک پیشگیری کنید.نمونه کلیپ های این بخش را در قسمت زیرین مطلب مشاهده می کنید.